YILLAR VE YOLLAR 9

 

Dokuzuncunu yayımladığımız yazımızın son bölümü. Derlenme yılı 2004. Unvan vb. göndermeler o gün ve öncesini içeriyor.

* * *

Otobüs terminali mola yerleri servis araçları yazıhaneler, otobüs içindeki görevliler, kaptan şoför, hostes, muavin bunların hepside kendilerine has kültür haline gelen otobüsçülük sektörünün baş aktörleri ve ana unsurlarını oluşturuyorlar.

Bu kültürün en açık şekilde görüldüğü yerlerse tabii ki otobüs garajları.

Türkiye’de otobüs 4 teker üzerinde giden ve yolcu taşıyan bir araç olmaktan çok daha fazlasını ifade ediyor.

Tek bir otobüs 10’larca kişinin ekmek teknesi, geçim kaynağı, umudu… Kısacası hayat biçimi haline gelmiş durumda.

 Galip Öztürk

UATOD Yön. Kur. Bşk.

Türkiye’de şehirlerarası, uluslararası taşıma yapan 10 bin civarında otobüsümüz var. Bu on bin otobüsün ortalama maliyeti 200-250 bin Euro’dan hesaplarsanız yaklaşık 1-2 milyar dolar rakam ortaya çıkar sanıyorum. Tabi önemli olan sadece 1-2 milyar doların bu sektörde kaç kişinin çalıştığı önemli ya bir otobüse 11 kişi hesaplayabilirsiniz. Zaman zaman 13 kişi hesaplayabilirsiniz 10 bini 11 ile 13 ile çarparsanız hiç yanlış rakam çıkmaz. Bunun daha fazlası olabilir.

* * *

ŞOFÖRSÜN DEDİLER KIZ VERMEDİLER

Sayıları yüz binlerle ifade edilen sektör çalışanları arasında en fazla göz önünde olanlar arasında ve en çok öne çıkanlar şoförler yani yolcularının sorumluluğunu, otobüsün yükünü sırtına yüklemiş olan çilekeşler… Anlattıkları Türkiye’de karayolu yolcu taşıma sistemindeki aksaklıkları da gösteriyor.

 

Mehmet Ali Değer

Uzunyol Kaptanı

Türkiye’miz de şoför arkadaşlarımız mağdur kişilerdir, sigortası yok ondan sonra adam ortadan kaybolduğu zaman ailesi de kaybolmuş oluyor. Bir şoför kardeşin ailesi gerçekten başına bir iş geldiği zaman kaza veya sakat kaldığı zaman o şoförün ailesi bence yok sayılır.

 

İlhan Aksoğanoğlu

Zafer Turizm Yön. Kur. Bşk.

500 milyar verip bir araç alıyorsun. Üzerine bindirdiğin personelin maaşını hesap yapıyorsun, sosyal güvencesinin kısıtlamasına gidiyorsun böyle bir mantık olmaz. Şimdi üzerine bindirdiğimiz kardeşimiz sorunsuz binmesi geçim derdi olmaması, çocuğa kitap alamadım, eve et gönderemedim diyerek bu otobüsün üzerine binerse bu yolcuyu sağlıklı götüremez.

 

Mehmet Ali Değer

Uzunyol Kaptanı

Şimdi akşam araba gidecek yolcu alacak mı memleketi terk etmişim gelmişim Adana’ya kadar gideceğim şimdi bana ne kalır. Bir tarafta aile orada ne yiyor içiyor durumları. Kışın kömür parası gönderecek miyiz? Ondan sonra bir çift ayakkabı parası gönderecek miyiz?

 

Nadir İş

Uzun yol kaptanı

Beni en çok sıkan ve yıkan ailevi düzenimin bozuk olması. Düşünsenize benim 3,5 yaşında her gün normalde bir 1–1,5 saatte bir benim telefonumu çaldırıyor. 3,5 yaşındaki çünkü ne çaldırıyor. Öyle hasret gideriyor.

* * *

Eksileriyle artılarıyla otobüsçülük Türkiye’de kökleri 70 yıl öncesine giden sektör haline geldi. Ama bu gelişim içerisinde otobüsçü hep kendisiyle baş başa kaldı. Geçen yıla kadar bir yasası dahi olmayan otobüsçülük hiçbir teşvik ve destek görmeden bu günlere ulaşmayı başardı.

 

Galip Öztürk

UATOD Yön Kur. Bşk.

Karayoluyla insan taşımacılığı 70 yıldır devlete yük olmadan katma değer yaratan bir sektör oluştu. Hiçbir zaman devletin teşvikinden yararlanmayan bir sektör olmuştur. Yani bu gün Türkiye’de devlet teşviki almamış ender sektörlerden bir tanesi otobüsçülüktür. Bununla da biz çok övünüyoruz.

* * *

Üreticisinden kaptan şoförüne yolcusundan muavinine kadar Türkiye’de karayolu yolcu taşıma sektörü çok büyük bir gelişme kaydetti ve kabuk değiştirdi. Otobüsçülük Türkiye’de yolcu taşıma liginde tartışmasız liderliğini devam ettiriyor. Ve bu üstünlük gelecekte de devam edeceğe benziyor.

 

Galip Öztürk

UATOD Yön Kur. Bşk.

Türkiye’de yılda son 5 yılın ortalamasını alırsak yılda 80 ile 100 milyon arasında şehirlerarası insan taşıması yapılıyor. Otobüslerle bu 80 ila 100 milyonun biz dernek olarak yaptığımız çalışmaya göre Türkiye’nin ekonomik kalkınmasını ülkenin ekonomik hamlelerini göz önünde bulundurarak yaptığımız hesaplamalardan en az 50 yıl artacağını bunun azalmayacağı gösteriyor.

 

Eşref Biryıldız

MBT Pazarlama Direktörü

Türkiye’nin nüfusu artıyor. Genç nüfusu gittikçe yükseliyor ve Türkiye gittikçe insanlar mobilite dediğimiz şey yaşamın her alanında var. İnsanlar gezmekten hoşlanıyor yeter ki ülkenin ekonomisi bunu sağlayacak yönde gitsin ki hepimizin umudu ve beklentisi bunun olacağı şeklinde.

* * *

Kamyonlarla yolcu taşındığı milli kasaların camlı köşklerin tozlu taşlı yollarda uzun seyahatlerin yapıldığı günler artık çok gerilerde kaldı. Yaklaşık 70 yıl içinde otobüs sektörü büyük değişimler gelişti. Başından beri tabiri caizse çilekeşler yılların verdiği tecrübe ve birikimle Türkiye’de otobüsçülüğün gerçek anlamda yapılabilmesi için gereken kuralları belirlediler. Gerçi bunların hiçbiri yazılmadı çizilmedi ama bu işin kuralları duayenlerin babadan oğula aktardığı tecrübelerde kendini buldu.

 

İsmail Çıldır

Çıldır Turizm Yön Kur. Bşk.

15 sene 3 saat uyku uyudum. Akşam 12’de eve gidiyordum. 4:30 garajda oluyordum. 15 sene böyle devam ettim.

 

Sena Kaleli 

Kamil Koç Yön Kur. Üyesi

Bizim için Kamil Koç’un büyük öğüdü budur siz kendi işinize bakın kendi işinizi yapın, başkalarının işini bozmaya çalışmayın.

 

Mustafa Dağıstanlı

Dağıstanlı Turizm Yön Kur. Bşk.

Otobüsçülük acımasızdır. Rekabetçi, acımasızdır. Bir bakarsınız evinizi, ocağınızı satarsınız, bir bakarsınız bir iki otobüs alırsınız iki sene sonra yok olursunuz.

 

Ali Rıza Baysal

Baysal Tur Yön. Kur. Bşk.

Dışardan tarlaları sattık ettik ertesi gün otobüs aldık ondan sonra yola çıkıyoruz öyle basit değildi.

 

Murat Hersekli

Şampiyon Hersekli Yön Kur. Bşk.

Büyük bir fedakârlık var otobüsçülerin çektiği eziyet devletten devlete, kentten kente adam ulaştırıyor. Karşılığında değerimiz yok.

 

İbrahim Köseoğlu

Köseoğlu Tur Yön Kur. Bşk.

Şoförün hayatı gerçekten çok çilelidir. Herkes dinlenir eder şoför çalışır.

 

Tahsin Çayırağası

Çayırağası Tur Kurucu Ortağı

Bu işi yapan adam bırakamaz. Ben bıraktım ama halen daha otobüsle seyahat ediyorum.

* * *

Eziyetli, meşakkatli otobüsçülük…

Başlandı mı bırakılmayan tutkulu bir meslek…

Geçmişten geleceğe bütün bir aileyi içine alan bir yapı…

2009’un gelenekselden kurumsallaşmaya…

Geçiş yılı olmasını diliyorum.

Latif Karaali, Ulaştırma Dünyası,

5 Ocak 2009, Sayı: 394

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir