YILLAR VE YOLLAR 5

1967’de üretilmeye başlanan O 302’ler 1976’da yüzde 93 pazar payına ulaşır. Rakipsizdir. 83’te MAN’ın Süperman ve 87’de de Temsa-Mitsubishi’nin Maraton otobüsleri pazarda yerini alır. Otobüs üreticilerinin sayısının artmasıyla birlikte daha fazla konforu, güveni sunmayı amaçlayan yeni otobüsler yollara çıkar. Hepsi Türkiye’de üretilmiştir.

Böylece Türkiye yolcu taşımacılığının yeni standartları belirlenmeye başlar.

 

EFSANE OTOBÜS

Otomarsan’ın üretim kapasitesi ilk başta günde 0,6 araç yani 5 iş günü içerisinde, haftada 3 otobüstü. Üretim izni alınan tek modelse efsanevi model  0302 idi. 302 Türkiye’de yolcu taşımacılığında yeni bir dönemin kapılarını açıyordu.

 

Halil Eryavuz

Urfa Cesur Yön. Kur. Bşk.

Türkiye otobüsçülüğe önem vermeye başladı. Tabii bu ancak Mercedes fabrikası kurulduktan sonra, 302’ler piyasaya girdikten sonra başladı.

 

Hitay Güner

Otomarsan Satış Müdürü

Şimdi otobüs dedin mi Mercedes yıldızı varsa o imaj otomatik olarak otobüs ile yürüyüp gidiyor. İkicisi de, Mercedes açısından iftiharla söylemek lazım ki, fevkalade kuvvetli dayanıklı bir otobüs idi.

 

Sezai Sak

Mersin Seyahat Yön. Kur. Bşk.

Valla arabanın bir masrafı yoktu, fakir arabasıydı. Mazotu az yakardı, ufak motordu, bizim için çok iyiydi. Para kazandık biz onlardan, ilk sermayemiz 302 idi bizim.

* * *

Otomarsan’ın üretime başladığı 1967 yılında bir başka Alman firması olan MAN, Tevfik Ercan ile ortaklaşa kurduğu fabrikada belediye otobüsü üretmeye başladı. Türkiye, coğrafyasıyla nüfusuyla dünyanın önde gelen otobüs üreticilerinin ilgisini çekiyordu. Bu belki de daha 1960’larda Türkiye’nin gelecekte karayolu yolcu taşımacılığı sektöründe tüm dünyanın önde gelen üretici ülkelerinden biri olacağını işaret ediyordu.

 

Tunç Koman

MAN Kamyon Otobüs Tic AŞ Yürütme Kur. Üyesi

Avrupa’nın ve dünyanın başarılı önemli markaları Türkiye’ye gelmiştir. Yabancı kuruluş olarak yabancı ortak olarak veya sadece lisans verici olarak…

* * *

MAN’ın sadece belediye otobüsünde kalması ve 1970 yılında Magirus’ların üretiminin kalkması Otomarsan’ın ürettiği 0 302 otobüsleri kısa sürede, tüm sektörde en çok aranan ve tutulan araç haline getirdi. Öyle ki 1976 yılına gelindiğinde 302’nin pazar payı yüzde 93 seviyelerine tırmandı.

 

Tamer Celkan

MBT Otobüs Satış Danışmanlığı Grup Şefi

Nereye gideceksin denildiği zaman  302 ile İzmir’e gideceğim, Antalya’ya gideceğim gibi sadece arabanın tipini söylemeye başladı müşteri. Bu da efsane otobüsün büyük kabullenme nedenlerinden bir tanesidir. Türk otobüsçüsünün nikah yüzüğünün yanına Mercedes yüzüğü takarak otobüs markasıyla ve tipiyle nikahlanmaya başlandığı bir dönemdir.

* * *

Türk otomotiv sektörünün ihraç edilen ilk ürünlerinden biri 0 302 oldu. Otomarsan’ın ünü yurtiçinde artan ve büyük talep gören otobüsü 1970 yılından itibaren Ortadoğu ülkelerinde de satılmaya başlandı.

 

Bedirhan Çelik

Otamarsan Direktörler Kur. Bşk.

‘70 yılında Nisan ayında Mısır’a bir otobüs ihraç ettik, ilkti. Aynı senenin Ekim ayında bir otobüsü Irak’a ben kendim götürdüm.

* * *

1970 yılında sadece otobüsüler değil artık bir sektör halini almış Türk otobüsçülüğünün bazı fertleri de Türkiye’nin sınırlarını zorlamaya başladılar. Çok değil 20 yıl öncesinde Türkiye’nin zorlu yollarında kamyon şaseleri üzerinde yapılmış ahşap karoserli üstlerle yolcu taşıyan otobüsler vardı. Otobüsçülerden bazıları, özellikle sınır illerde yaşayanlar yabancı ülkelere sefere başladılar.

 

M. Selim Kara

HAS Turizm Yön. Kur. Bşk.

Şimdi 0 302 arabaları başladı. ‘70’te Beyrut’ta yazıhane açtık. İlkin haftada 1-2 araba, ondan sonra günde bir araba gönderdik, ‘75 sonuna kadar; iç savaş çıktı, Beyrut’tan çekildik. Arabistan’a devam ettik.

* * *

O 302 otobüsleri 17 yıl boyunca üretimde kaldı. Türkiye’de otobüsçülüğün gelişmesinde, işletmeciliğin ilerlemesinde büyük katkıda bulundu. Dönemin şartları içinde hem otobüsçüyü hem şoförü hem yolcuyu hem de üreticisini memnun etti.

* * *

Mustafa Koluman

Koluman Şirketler Grubu Yön. Kur. Bşk.

‘84’e kadar Otomarsan’ın genişlemesine kadar tek tip otobüs gitti. O tarihten sonra otobüsün teknolojisi değişti. Daha modern tipler gelmeye başladı.

* * *

Otobüsçüler Türkiye’yi bir uçtan bir uca taşıyarak, ekonomiyi hareketlendiriyor, kaynaşmayı sağlıyor.

İyi bayramlar diliyorum.

Latif Karaali, Ulaştırma Dünyası,

08 Aralık 2008, Sayı: 390

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir