Yasaklar… Kimin için?

OTOBÜSÇÜLER, “taban fiyat” ile sınırlı…

Kanun ve Yönetmeliklere göre, otobüsçülere “promosyon” yasak!..

Otobüsçüler, tarifenin üstünde bilet kesemez. Otobüsçüler, “onaylı ücret tarifesinden yüzde 20 indirim” yapabilir sadece…

Ancak, indirimli bilet ücreti, Bakanlık tarafından tesbit edilmiş taban fiyatın altında olamaz.

Yani…

Onaylanmış bilet fiyatı 11 lira ise…

Taban fiyat 10 lira ise…

10 liranın altında bilet kesilemez.

12 liraya da bilet kesilemez!

Karayolu Taşıma Kanunu Madde 38 -a): ….ücret tarifelerinin uygulamaya konulmasından önce, yetki belgesi sahiplerince Bakanlığa bildirilerek “Görülmüştür” şerhinin alınması zorunludur.

Madde 38-b: Yetki belgesi sahipleri, ücret tarifelerine uymak zorundadır.

Ama… Havacılık şirketleri; istediği hatta, istediği fiyattan bilet kesebilir.

Promosyonda bir sınır yoktur…

Hafta içi, hafta sonu ayrı fiyat…

Hatta; aynı gün ayrı saatlerde farklı bilet fiyatları uyguluyor havacılık şirketleri.

 

Havayolu şirketleri 29 Ekim’de bedava yolcu taşıyacak.Bakan’ın isteği üzerine…

Otobüsçüler karşılık verecek…

TOFED açıkladı:

“Otobüsçüler 29 Ekim günü yolcuları bedava taşıyacak.”

Nasıl olacak? Kanunen bedava taşıyabilir mi? Yönetmelik hükümlerine göre bedava yolcu taşıyamayız.

Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde, “Sorumluluk, Yükümlülük ve Haklar” başlıklı 22’nci Madde’nin “f” bendinde bu konu açıkça belirtiliyor. Otobüsçülere promosyon yasak!

Ücretsiz taşıma konusunda başka bağlayıcı maddeler de var..

Yönetmelik, Üçüncü Bölüm “Yolcu Bileti” başlıklı 48‘inci Madde’nin “e” bendi şöyle diyor: “Yetki belgesi sahipleri her seferde bir yolcu ile bu seyahatte görevli olmayan en fazla iki personelini bilet keserek ücretsiz taşıyabilir…”

Otobüsçüler 29 Ekim’de bedava yolcu taşıyacak ya… Hazırlık yapılıyor ya… Hatırlatmak istedim.

 

Bir de “bilet iadesi” var.

Taşıma Yönetmeliği, bu konuda otobüsçülere “zorunluluk” getiriyor.

“Madde 48-g” diyor ki: “Yetki belgesi sahipleri, otobüs hareket saatinin yirmidört saat öncesine kadar yapılacak müracaatlarda, taşıma veya bilet ücretinin tamamını iade etmek, otobüs hareket saatinden oniki saat öncesine kadar yapılacak müracaatlarda ise altı ay geçerli açık bilet düzenlemek zorundadır.”

Aksi davranış, ceza gerektiriyor.

Ya uçaklarda durum ne?

AirportHaber sitesinden bir haber aktarayım:

Türk Hava Yolları’nın 2004-2005 yılında iç ve dış hatların toplamında iptal ettiği biletlerden elde ettiği gelir 4.5 milyon YTL’yi aştı.

Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, THY’deki iç hat seferlerinde son 12 saate kadar yapılan bütün değişikliklerin ücretsiz olduğunu belirterek, “ancak son 12 saat içinde artık o koltukların satılma ihtimali çok zayıfladığından, satılamayacak bu koltuklar için bir ceza alınması zorunludur” ifadelerine yer verdi.

Bakan Yıldırım, iptal edilen uçak biletleriyle ilgili THY’nin 2004-2005 yılı kârını da şöyle açıkladı:

“THY A.0 Genel Müdürlüğü’nün açıkladığı 2004 yılı mali neticelerinde, iç ve dış hatların toplamında iptal edilen biletlerden elde edilen gelir 2 milyon 576 bin 933 YTL’dir. 2005 yılı ilk 9 ay mali sonuçlarında ise iptal edilen biletlerden elde edilen gelir 2 milyon 083 bin 324 YTL olmak üzere 4.5 milyon YTL’yi aştı.”

Havayolları için başka kazanç kaynaklan da var: Diyelim ki “2 saat önce veya sonra uçacağım” derseniz, ceza ödemek zorundasınız.

Bunlar haberin içinde yer almıyor.

Bilet iadesi ya da erteleme konusunda otobüsçülerin zararını önleyecek bir uygulama ise, yok. Ne Kanun’da, ne Yönetmelik’te…

Uçak şirketleri iptalden bile para kazanıyor.

Otobüsçü ne şart olursa olsun, yolcuyu götürmek zorunda.

Kanun‘un 7’nci Maddesi’nde “Taşımacının

Yükümlülüğü” bölümü özetle şöyle

“Taşımacı, yolcuların sağlıklı, rahat, ve güvenli bir yolculuk yapmasını sağlayacak tedbirleri almak, yolcu ve eşyayı taahhüt ettiği yere kadar götürmekle yükümlüdür.

Karayolları altyapısı… doğal âfetler…

meteorolojik şartlar… arıza ve kaza hali dahil…. bu gibi hallerde, yolcunun ve eşya sahibinin bütün hakları saklı olup, taşımacılar herhangi bir ek ödeme veya benzeri talepte bulunamazlar.” Otobüsçünün talebi olamaz. Seferi her şartta yapacaktır. Havayolu şirketleri, iptallerden para kazanır.

 

“Taban fiyat” meselesi de var. Fiyatla ilgili rekabet meselesi de var. Karayolu Taşıma Kanunu‘nda bu tür rekabete ilişkin bağlayıcı bir madde var.

Madde 11-…. Yolcu ve eşya taşıma, yükleme, boşaltma, depolama ve aktarma hizmetleri de dahil olmak üzere ücret tarifelerinin ülke ekonomisi ve kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve asın ücret uygulaması veya rekabet ortamının bozulması halinde ve gerektiğinde taban ve tavan ücretleri Bakanlıkça tesbit edilebilir.

Evet… TOFED “taban fiyat” istedi, istedi ama, daha sonra havayolları için de aynı uygulamanın konulmasını talep etti.

Bakanlık; otobüsçülere “taban fiyat” uyguladı. Uçaklar için böyle bir kayıt yok. Taban fiyat yok… Tavan fiyat yok…

Uçak şirketleri istediği promosyonu yapıyor…

Otobüsçülere promosyon yasak!

Havacılık şirketlerinin “fiyat serbestliği” var…

Otobüsçülere “görülmüştür” damgası! Otobüsçüler bilet fiyatlarını 4 aydan önce değiştiremez. Ama, uçak şirketleri 15 günde bir değiştirebilir. İş bununla kalmıyor; otobüsçü için “özmal” şartı var; ama, uçaklar için böyle bir şart yok.

İster özmal ile çalış, ister kirlık uçakla…

 

 

 

Latif Karaali, Güle Güle Gazetesi

10-16 Nisan 2006, Sayı: 430

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir