Sözleşmelerin kıymet-i harbiyesi

ESKİ otobüs biletlerini yazdık…

Biletlerin şeklinden…

İçeriğinden söz ettik…

Bir de bugünlere bakalım.

Neler değişmiş?

e-bilet gelmiş…

SMS ile yer ayırtmak mümkün.

Firmaların web sayfası var.

Türkiye’nin her yerinden aranan 444’lü telefonlar…

Kurumsallaşmış bir firmanın biletini inceleyelim:

Bilet, lüks bir kap içinde “iyi

yolculuklar için ……..   Turizm” sloganıyla

sunuluyor.

“Akıllı otobüslerle yollarda değişim rüzgârı…”

“……. Turizm’de değişim sürüyor.”

“……. Turizm, filosunu Mercedes’in son

model aracı akıllı otobüs Travego’larla yeniliyor.”

“ ….. Turizm güçlenerek yoluna devam

ediyor” yazılarıyla birlikte, bilet kabının üzerinde Travego’nun fotoğrafı bulunuyor.

Bilet kabının iç yüzüne bakalım:

“Biletinizi internetten alın, kazanın.”

On-line indirim ile müşteriye daha hızlı ve daha ucuz hizmet verilmekte…

“Şimdi www. ——. com. tr adresinden

biletinizi alın, indirimden faydalanın…”

 

Yalnız, değişmeyen bir özellik var.

Bazı eski ve köklü firmalar…

“İyi” durumda olan firmalar bile…

Kazâ sonuçlarına ilişkin uyarılarda halen çağın gerisinde…

Eskiye göre…

20… 30 yıl öncesine göre değişen birşey yok. “Taşıma Sözleşmeleri” tıpkı eski biletlerdeki gibi…

İşte iki örnek:

“Otobüslerin herhangi bir kazasından

doğacak sorumluluk …… firmasına ait

değildir.

Firmamız taşıyıcı olmayıp, otobüs sahibiyle yolcu arasında Mutavassıt Komisyoncu sıfatındadır. Bundan dolayı, herhangi bir kaza vukuunda Maddi ve Manevi tüm mesuliyet otobüs sahibi ve personeline aittir. Mağdur ve mağdur namına hareket eden kişiler aleyhimize dava açamazlar…”

Aynı anlamda bir başka biletten not:

“Yolcunun bizzat elinde bulunduğu el çantası, cüzdan vs. benzeri eşyanın hasar ve ziyanından taşıyıcı hiçbir surette sorumlu değildir.

Trafik kazalarında maddi ve manevi
tazminat davalarında muhatap otobüs
sahibi ve sürücüsü olup bilet sahibi bu
hususu kabul eder. Bu davalardan dolayı
……..    mahkemeleri ve icra daireleri selahiyetlidir.

Taşıyıcının sorumluluğunu kaldıran veya sınırlandıran kurallar, taşıyıcının acenteleri personeli ve temsilcileri lehine de uygulanır…”

Doğu Karadeniz’in şirin ilçelerinden birine sefer yapan firmanın biletinde ise “farklı bir unsur” göze çarpıyor.

Taşıma Sözleşmesi’nde “fark” şöyle:

“Trafik kazalarında, maddi ve manevi zararlar ‘şirketimizin öz mal araçları için açılacak davalarda hasım, şirketimiz’ 3. şahıslara ait ve şirketimiz bünyesinde çalışan vasıtalarda meydana gelecek kazalarda maddi ve manevi zarar davalarında hasım, taşıyan otobüs sahip ve müstahdemleri olacaktır…”

Nasıl; eskiye göre değişen birşey yok, değil mi?

 

Firmalar olumsuz durumlardan kendilerini korumak için bu tür sözleşmeler ile “tedbir” alıyor.

Alabilirler…

Ancak; bir hükmü var mı?

Mahkemeler neye göre karar verecek?

Hâkim için geçerli bir “kıstas” var:

Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği…

Bu konuda “Kanun” ne diyor?

Bakalım:

“Karayolları Trafik Kanunu Madde 85.

(Değişik: 17/10/1996 – 4199/28 Mad.)

“….. İşleten, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan, kendi kusuru gibi sorumludur.”

“Madde 88… Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulurlar.”

Trafik Kanunu‘nda buna ilişkin “bağlayıcı” başka maddeler de var.

 

Kanun böyle diyor.

..Ve bu konuda “hukuk” mükemmel işliyor.

“Tazminat mekanizması” mükemmel çalışıyor…

Otobüs firmaları ise biletler üzerine yazdıkları “özel maddeler” ile “kendilerini korumaya” çalışıyor.

Peki…

Başarıyorlar mı?

Bu konuda “kaçınılmaz” durumlarla karşılaşan firmalarımız var…

Suç, cezasız kalmıyor.

Suç, cezalandırılıyor.

Öyleyken…

Firmalar biletlerine “özel korunma maddeleri” koyuyorlar.

Hiçbir kıymet-i harbiyesi yok….    

 

 

Latif Karaali, Güle Güle Gazetesi

6-12 Şubat 2006, Sayı: 421

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir