‘PULLU’ BİLET…

ESKİ otobüs biletlerinden örnekler verdim. 60’lı, 70’li, 80’li, 901ı yılların biletleri…

İlginç biletler… Dün ile bugün arasındaki farklılıkları yansıtması açısından ilginç…

Birkaçı hariç, hepsi kapanmış firmalara ait. Örnekler vermeye devam edeyim.

 

60’lı yılların başı…

İrice bir kartvizit boyunda saman kâğıda basılmış bir bilet… “Pullu bilet!” Biletin arka yüzüne 6 kuruşluk damga pulu yapıştırılmış. Pul; firma kaşesi ve imza ile iptal edilmiş.

 

60’lı yıllara ait bir bilet daha var elimde.

Ama; diğerlerinden farklı.

Birçok otobüs firmasının biletleri hemen hemen kartvizit ebadında, basit kâğıtlara basılmış. Bu bilet onların yanında çok farklı…

Üç renkli basılmış: Mavi, kırmızı ve siyah.

Bilet; bir kapağın içine dikişle tutturulmuş şekilde sunuluyor.

Kapakta firma ismi ve sloganı var.

Açıyorsunuz; arkasında bir “reklâm”:

Otel KONAK emrinizde.

Devamlı sıcak su… Telefonlu… Emniyetli… Çanakkale Konak Otel emrinizdedir.

Ortadaki iplik dikişle tutturulmuş sayfa normal otobüs bileti.

Gideceği yer, tarih, saat ve yolcu ismi yazılı. Arka kapak içinde firmanın çalıştığı hatlar Türkiye haritası üzerinde gösteriliyor. Batı’dan Doğu’ya… Karadeniz’den Güneydoğu’ya… Biletin arka kapağına yine reklâm alınmış.

En üstün konserve KEPEZ.

Kepez, Yurtaş mamulüdür.

 

Biletlerde yolcuya yönelik “uyarılar”

bugünkülerden çok farklı.

“Eşyanızın otobüse nezaretinizde konuşu ile tesellüm kartınızı alınız. Aksi halde mesuliyet kabul edilmez. Teslim edilmeyen eşyanın zayiinden şirketimiz mesul değildir.

Aşağıdaki maddelerin otobüsle nakli yasaktır.

Cephane, infilâk maddeleri, havai fişekler vs gibi patlayıcı cisimler, sıkıştırılmış, yanıcı, yanmaz ve zehirli gazlar, aseton çakmak benzini…”

 

Bir başka firmaya ait bilette, yolcuya not: “Ağırlığı ne olursa olsun; denk, balya, çuval ve sandık içersindeki eşyalar ile teneke kaplar ve akıcı, kokucu, patlayıcı ve yanıcı maddelerin ve sinema filmlerinin nakli yasaktır. Bu gibi eşyaların kabul edilmemesi halinde yolcu, biletinin iadesi yolunda bir talepte bulunamaz.

Kargo muamelesi yaptırıp ücretini ödemedikçe, yolcunun fiş karşılığı teslim alınan eşyasının ziyanından şirket 100.- TL sorumludur.”

 

“Herhangi bir şikâyetinizi otobüs plâka nosu ile şifahen, telefon veya yazılı olarak yazıhanemize bildirmenizi rica ederiz.

Bu biletle seyahat esnasında nakliyeci, biletin kesildiği ve seyahat edilen otobüsün sahibidir.

…….. Turizm, nakliyeci değildir. TC hükümetinin taşınmasını men ettiği eşyaların naklinden dolayı mesuliyet kabul etmez.

İade edilmek istenen biletten % 30 kesilir.

Zati ve ticari her türlü bagaj eşyasının zayiinden müessesemiz mesul değildir.

Aynı zamanda bu bilet, müşteri ve müessese arasında bir akittir. Talep vukuunda biletin ibrazı şart olup, kaybolduğu takdirde mesuliyet yolcuya aittir.

20 Kg’dan fazla eşya, sepet vs. alınamaz.”

Biletlerin üzerinde “sloganlar” da var.

Meselâ… “Emniyet, konfor, ucuzluk…”

” …….  Turistik otobüsleri”

“Uyumaktan da rahat …. Seyahat”.

“Konfor-Emniyet-Sürat”

“Sessiz, Süratli, Emniyetli”

“Yatar koltuklu otobüsler…”

“Avrupa karasörlü otobüsler…

39 senelik tecrübesiyle otobüs işletmeciliğinde memleketin emniyet ve itimadını kazanmış Kâmil Koç otobüslerinde seyahatiniz menfaatiniz icabıdır.”

Aynı bilet kapağının bir başka köşesinde

Tecrübeli şoförlerle garantili yolculuk Kâmil Koç Otobüsleri’ndedir” diye yazıyor.

 

Otobüslerde “ikram” başlamış. Bilet kapağının

sağ alt köşesinde üçgen şeklinde, kopartılıp alınacak gibi düzenlenmiş bir parça var. Üzerinde “çay kuponu” yazıyor. Aynı parçanın arkasında bir not: “Lütfen ikramımızı kabul edin.”

 

“İkramiyeli” bir bilet de var koleksiyonumda. Kartvizitten küçük bir bilet…

Üzerinde telefon numarası ve “ikramiyeli” diye bir ibare var. “Çekiliş numarası” konulmuş.

 

60′!ı yılların sonlarına doğru biletlerdeki “anlayış” gelişiyor.

Biletlerin orta sayfası deliklerle zımbalanmış, koparılıp alınacak şekilde bir “kupon” var.

Kuponun üzerinde şöyle yazıyor: Sayın yolcularımız; ikinci yolculuğunuzda size daha faydalı olabilmemiz için işletmemiz hakkındaki görüş ve düşüncelerinizi, istek ve tavsiyelerinizi bize vay şikâyet kutusuna veriniz.”

Adı… Soyadı… Tarih…

 

Bir başka “Pullu Bilet” daha. Tarih; 7.9.68 Biletin arkasına tarih ve ücret belirtilerek masrafların dökümü yapılmış.

5.9.68   7.50.- İstanbul-Vize

5.9.69   10.00.- Vize’de aksam yemeği
6.9.68     2.00.- Vize-Çakıllı-Vize
7.9.68     9.50.- Vize-Çerkezköy-İstanbul

6-7.9.68   26.00.- Vize’de yemek, kahvaltı vs

7.9.68   12.50.- Otel masrafı

Yekûn  67.50.-

Altında ise bir açıklama: “Beyan ettiğim 67.50 TL masrafın doğruluğunu onaylarım.

25 kuruşluk pul, tarih ve imza ile iptal edilmiş.

 

 

Latif Karaali, Güle Güle Gazetesi

16-22 Ocak 2006, Sayı: 418

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir