Suudi Arabistan’daydım

 SUUDİ ARABİSTAN, Türkiye’den üç misli büyük bir coğrafyaya sahip.

Bu coğrafyanın dörtte biri çöl…

Aslında şehir merkezleri, dağlık birkaç bölge ve az da olsa tarım arazisi dışında her yer sahra.

Haritadaki adı, Rubu-ül Hali… Bunun Türkçe’si “boş çeyrek” demek..

Çöl-çorak… Ne derseniz deyin, ama bir “yaşam” var.

Düşünün. 500 kilometrelik çölde gidiyor otobüs. Yılan gibi kıvrılan bir yol. Yolda serap ve uçsuz bucaksız bir kum yığını. Bir sahra!

 

***

Arabistan nüfusu 16 milyon civarında, ama yabancı işçi çok fazla.

Burada, dünyanın her tarafından gelen işçiler var. Resmi kayıtlara göre yabancıların nüfusu 5 milyon.

Türklerin Arabistan’daki yerleşik nüfusu ise, 150 bin civarında.

 

BURADA OTOBÜSÇÜLÜK…

Suudi Arabistan’da otobüsçülük nasıl yapılıyor, biraz anlatayım.

“iç hatlar’da çalışan tek şirket var. Adı: Toplu Taşım Şirketi. Kısaca, SAPTCO.

Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı “imtiyazın” elinde bulunduran tek şirket.

İmtiyaz “kral fermanı” ile verilmiş bu şirkete. Bir de sadece “uluslararası” çalışan özel şirketler var.

Bilirsiniz, bizde uluslararası çalışan şirketler B1 ve B3 belgesi alırlar.

Arabistan’da da böylesine belgeye sahip şirketler “uluslararası” çalışır.

Bu belgeyi edinebilmek için “özel bir garaj” ve en az “5 özmal otobüs” sahibi olmak gerek.

“Kiralık otobüs” sistemi yok!

 

***

Türkiye’de fırıncısınız… veya kuyumculuk yapıyorsunuz. Kafanıza eser, gidersiniz bir otobüs satın alırsınız.

Sonra ne yaparsınız? Gerekli vergileri yatırırsınız. Otobüsün teknik belgesi ve faturası elinizde.

Bir “dosya” yaparsınız. Bu belgelerle, doğru “Trafik tescil”e. Otobüsün “trafik kaydı” yapılır, plaka ve ruhsatını alırsınız.

Artık siz de bir otobüsçüsünüz.

Arabistan’da yok öyle.

Otobüsçülük mü yapacaksınız?

Önce Ulaştırma Bakanlığı’ndan “Araç trafik tescil belgesi” alınır.

Sonra trafik otobüse plaka verir.

Firmanın kuruluşu, otobüs almak Arabistan’da pek öyle kolay değil.

 

YA CEZALAR?

Arabistan’da kırmızı ışıkta geçmenin cezası 3 gün hapis.

Ayrıca 900 Riyal, yani 100 milyon Türk lirası “para cezası” da var.

Allah korusun, Arabistan’da kaza yaptınız ve bir kişinin ölümüne sebep oldunuz.

Cezası; erkek için 100  bin Riyal, ölen kadın ise 50 bin Riyal.

Üstelik parayı ödeyene kadar hapisten çıkmak da yok.

Kaza ve sonucuna dair, ilginç bir örnek daha vereyim:

Arabistan’da develer var.

Yollarda salına salına gezinir.

Yolda bir deveye çarptınız.

Eğer deveye gündüz çarparsan suçlu sensin.

Yok eğer, gece çarparsan suçlu bu defa suçlu deve!

 

***

Arabistan’da kaza yaptınız, otobüsünüzde hasar var.

Öyle kafanıza göre, alıp bir yere götürüp tamir ettiremezsiniz.

Önce “kaza raporu” tutturacaksınız.

“Yol belgesi” almadan da bir yerden bir yere götüremezsiniz.

Hele bir de “yaptırma belgesi” var.

Bu belge olmadan hiçbir atölye sizi kabul etmez.

 

***

İlginç bir ülke… bize göre “garip” sayılacak öyle kuralları var ki…

Gelecek hafta da bu konuda yazayım.

Latif Karaali, Güle Güle Gazetesi

23-29 Temmuz 1999

Sayı: 85

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir