Arabistan’da zaman bol…

 GEÇEN haftaki yazımda Arabistan’ı anlatıyordum.

Burada otobüsçülük nasıl yapılıyor?

Trafik cezaları nasıl… derken, konu uzadı.

Tabii, Suudi Arabistan ilginç bir ülke.

Tam ayrıntı veremedim.

Dış ülkelerle  Türkiye arasında “otobüsçülük açısından” mukayese yapmak isteyenleri bilgilendirmek isterim.

Aktaracağım izlenimlerin, bizimle Arabistan arasındaki “sistem”i ortaya koyacak.

Çünkü uygulamalar çok farklı.

 

TEK ŞİRKET SAPTCO

Daha önceki yazımda; Suudi Arabistan’da iç hatlarda çalışan tek şirketin Suudi Toplu Taşım Şirketi (SAPTCO) olduğunu belirtmiştim.

Bu şirket, 1978’de bir milyar Riyal “tamamı ödenmiş sermaye” ile kurulmuş.

O günün  rakamlarıyla bir milyar riyal 312 milyon ABD Doları eder.

 

***

Geleyim, işletmeciliğin işleyiş şekline. Öncelikle şunu söyleyebilirim:

6 ay önceden bilet almak mümkün.

Hatta, gidiş-dönüş bileti almak da mümkün.

Ayrıca, yolcu biletleri bilgisayarla kesiliyor.

Ama…

Biletlerde koltuk numarası yok!

 

***

Otobüs hareketten yarım saat önce perona girer.

… Ve otobüsün kapıları sefere 15 dakika kala açılır.

Bu arada havayollarında olduğu gibi sefer sayısı çıkış kapısı anons edilir.

Yolcular sıraya girerler.

Bu arada şunu hatırlatmadan geçmeyeyim: yolcular bilet alırken bazen sırada 2-3 saat bekler.

Ellerinde valizler, yolcu, otobüse sırayla ilerler. Yolcu valizini otobüsün bagajına kendi koyar.

Görevli sadece bagaj kartını yolcuya verir.

Sonra…

Sonra yolcu otobüse biner.

“Blette koltuk numarası yok” dedik ya.. yolcu “istediği” veya “boş bulduğu” koltuğa oturur.

 

***

“Peron” dedik…

Suudi Arabistan’da peron var ama, ‘peron otobüsü’ diye bir şey yok.

Aynı peronlarda, aynı anda, aynı istikamette harekete hazır 79 model 0 303, 90 model 0 303 ve 0 404’ler var.

Yolcunun şansına.

Hangi otobüs denk gelirse, yolcu o otobüse biner.

Yolcunun bizdeki gibi “otobüs seçme şansı” yok.

 

***

Tabii, şehir içinde de terminaller var.

Var, var ama…

Şehiriçinden garaja “şehiriçi servis” yok.

Bir “yok” daha var.

Otobüslerde host yok!

Zaten hostes yasak.

“İkram” ise, sadece soğuk su…

Yolculuk esnasında otobüsün içinde sigara içmek yasak!

Yol lokantaları bizdeki gibi…

Yanlış anlaşılmasın.

Lokantaları, bizim lokantalarla gerek “lezzet” gerekse “temizlik” açısından kıyaslanamaz.

Ama… sistem aynı!

Otobüsün personeline yemek verir.

Ayrıca otobüsün mazotunu doldurur.

Şoför, mazot için para vermez.

Şoförlere yemekten sonra 1’er paket sigara, bir büyük pet şişe şu ve bir kutu kağıt mendil verilir.

Hac ve Ramazan aylarında buna ilaveten 50 riyal verilir.

Bazen “nargile”de hazırlanır otobüs şoförüne.

Bir başka “ayrıntı” var.

Yemek molaları bizdeki gibi dakik değildir.

Bizde 30 – 40 dakika, burada 1 saat. Hatta 1 saat 15 dakika sürer.

Burada zaman bol…

 

***

SAPTCO için birkaç rakam daha vereyim.

Sadece 1999 “hac mevsimi”nde 7 bin 550 şoför çalıştı.

3 bin 635 otobüsle 20 milyon yolcu taşındı.

Sadece bu dönemde 150 kilometre yol katledildi.

Latif Karaali, Güle Güle Gazetesi

30 Temmuz – 5 Ağustos 1999

Sayı: 86

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir